2 komentarze

  1. Koleżanki, ... Raczej z przecinkiem pisze:

    Sławna posłanka, prof. KUL, napisała „proszę wziąść z zaoszczędzonych”. Błędna forma wziąć? Wytknięto jej błąd: w latach 60-tych, zamiast w latach 60., i „karygodny przecinek po Wy” w jej zdaniu: „Wy, dzisiaj wszystko skracacie i stosowanie niechlujnych, często prymitywnych skrótów jest Waszą, lewactwa, cechą, przejętą zresztą po komunistach psujących język. Np. spoko, nara. Pouczacie też innych, bo nie znacie języka polskiego, a jedynie jego pojedyńcze wersje słownikowe, wymyślane”. I dalej: „Szkoła pruszkowska mówi „wziąć”, szkoła polska mówi i pisze WZIĄŚĆ”. Miałam 5 z polskiego.” Wybitny polonista Maciej Malinowski wyjaśnia jej „w grę wchodzi wyłącznie forma wziąć”. „Pawłowicz z pewnością powołuje się na Słownik języka polskiego PWN pod redakcją Witolda Doroszewskiego sprzed półwiecza (Warszawa 1968, t. X, s. 362). Tam przy haśle wziąć napisano w nawiasie : daw. też wziąść. Ale kwalifikator dawniej jest mylący, gdyż nie chodzi o okres międzywojenny czy tuż po drugiej wojnie światowej. O obocznej formie wziąć // wziąść wspomina się już w Słowniku języka polskiego (tzw. warszawskim) Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego sprzed stulecia (Warszawa 1919, t. VII, s. 1139), a to znak, że błędne wziąść było w komunikacyjnym obiegu (a także w piśmie) w XIX w. i na przełomie XIX i XX w. Posłużył się nim, niestety, Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu: ‚Zamku żaden wziąść nie chciał’”, później „włączyli go do tekstów inni poeci i pisarze. Cóż, wieszcz mógł rzeczywiście z rozpędu napisać wziąść, czego pierwsi wydawcy jego dzieł nie zmienili.” Tymczasem Słownik Doroszewskiego et al z 1968 nie jest taki przebrzmiały. Ale „kwalifikator dawniej jest mylący, gdyż nie chodzi o okres międzywojenny czy tuż po drugiej wojnie światowej” – pardon, nie ma tu przeszkód, jeśli nawet nie chodzi o okres po I W. Św. Nb. błędna jest forma wojna światowa. I i II W. Św., a nie I i II w. św. Nie szkodzi, że o formie wziąć // wziąść wspomina się w Słowniku Karłowicza … XX w. – nie taki dawny. Mickiewicz miał swoje racje. Także poeci i pisarze. Stwierdzenie, jakoby Mickiewicz i wydawcy Mickiewicza z rozpędu przyjęli formę „wziąść” jest nadinterpretacją. Mickiewicz „Co pułk spadnie, to Cesarz zażyje tabaki;/ Aż w końcu Aleksander ze swoim braciszkiem/ Konstantym i z niemieckim cesarzem Franciszkiem,/ W nogi, z pola; więc Cesarz widząc, że po walce,/ Spojrzał na nich, zaśmiał się i otrząsnął palce,/ Otóż, jeśli kto z Panów, coście tu przytomni,/ Będzie w wojsku Cesarza, niech to sobie wspomni.” Wy, … Koledzy, … – też poprawne. Często pisano: można napisać „widziałem dr. wczoraj”, ale pisano „widziałem dr-a wczoraj”. Komputery często poprawiają: „widziałem dr. Wczoraj”.

  2. Kolezanki i Koledzy, itd. Raczej z przecinkeim! pisze:

    Słownik Doroszewskiego z 1968 nie jest taki przebrzmiały, więc lepiej tak ostro nie pisać. „Ale kwalifikator dawniej jest mylący, gdyż nie chodzi o okres międzywojenny czy tuż po drugiej wojnie światowej” – i to jest mylące. Nie ma przeszkód, jeśli nawet nie chodzi o okres po I W. Św. Nb. błędna jest forma wojna światowa, w. św. Nie szkodzi, że o formie wziąć // wziąść wspomina się w Słowniku Jana Karłowicza …
    XX w. – nie taki dawny. Adam Mickiewicz miał swoje racje. Także inni poeci i pisarze. Stwierdzenie, jakoby Mickiewicz i wydawcy Mickiewicza z rozpędu przyjęli formę „wziąść” jest jednak nadinterpretacją. Mickiewicz „Co pułk spadnie, to Cesarz zażyje tabaki; Aż w końcu Aleksander ze swoim braciszkiem/ Konstantym i z niemieckim cesarzem Franciszkiem,/ W nogi, z pola; więc Cesarz widząc, że powalce,/ Spojrzał na nich, saśmiał się i otrząsnął palce, / Otóż, jeśli kto z Panów, coście tu przytomni,/ Bedzie w wojsku Cesarza, niech to sobie wspomni.”
    Wy, …… Koledzy, …… (przecinek) .

%d bloggers like this: