StartWszystkie wpisyNienawidzić (a nie: nienawidzieć)

Wiele razy natrafiam w tekstach na błędną formę nienawidzieć, niezwykle często występuje również ona w języku mówionym, np.

Czy możesz go, Kasiu kochać, a jednocześnie nienawidzieć?; Katecheta powiedział na lekcji, że nikogo nie wolno nienawidzieć; Przestań, Agnieszko, nienawidzieć polonistkę w szkole, bo tylko sobie tym szkodzisz, ona o tym wie

Tymczasem poprawnie należy mówić i pisać nienawidzić.

Powodem sięgania po postać bezokolicznika nienawidzieć zamiast nienawidzić jest to, że istnieje w polszczyźnie czasownik widzieć, którym posługujemy się na co dzień bardzo często. Skoro jest widzieć, to i nienawidzieć – mylnie sądzi wiele osób.

Żeby nie popełniać uchybienia, wystarczy się odwołać do form 3 osoby liczby pojedynczej czasu przeszłego. Mówimy i piszemy: nienawidził, nienawidziła, nienawidziło, formy te kończą się na -ił, -iła, -iło, a zatem również bezokolicznik musi mieć w wygłosie -ić (nienawidzić, tak samo znienawidzić).

Quiz

Inaczej dzieje się w wypadku czasownika widzieć, a także niedowidzieć (w znaczeniu ‘słabo widzieć’), przewidzieć. W czasie przeszłym mamy formy kończące się na -ał, -ała, -ało: widział, widziała, widziało; niedowidział, niedowidziała, niedowidziało; przewidział, przewidziała, przewidziało, a więc w bezokoliczniku pojawia się zakończenie -eć.

Jak widać, słowo nienawidzić należy zapisywać łącznie, choć występuje w nim partykuła przecząca nie (zazwyczaj pisze się to rozdzielnie, np. widziećnie widzieć, chciećnie chcieć itp.).

Dlaczego?

Dlatego, że ów czasownik nie ma odpowiednika niezaprzeczonego nawidzić. Dawniej jednak takowy istniał. Nasi przodkowie mówili i pisali: Sąsiada mego kiedyś nawidziłem, ale teraz nie; Nawidził ją bardzo, więc tęsknić do niej będzie. Nawidziłem znaczyło ‘lubiłem’.

Przed wiekami można więc było kogoś nawidzić, czyli ‘lubić, wręcz kochać’, i nienawidzić, tzn. doznawać przeciwnych uczuć. Gdy jednak słowo nawidzić zanikło, czasownik zaprzeczony zaczął być traktowany jako twór znaczeniowo samodzielny i postanowiono go zapisywać łącznie jako nienawidzić.

Pan Literka

Przewiń do góry