StartWszystkie wpisyPolszczyzna od ręki Pana LiterkiNie mówcie ciężko zrozumieć

Od jakiegoś czasu niektórzy z Was upodobali sobie słowo ciężko w konstrukcjach zdaniowych, w których nie powinno się ono pojawiać.

Mówicie ciężko zrozumieć, ciężko powiedzieć, ciężko przewidzieć, ciężko stwierdzić, ciężko się dogadać itd.

Błąd polega na tym, że użycie przysłówka ciężko powinno się ograniczać wyłącznie do wypowiedzi, w których mowa o czynnościach natury fizycznej, o wysiłku fizycznym.

Powie się więc poprawnie na przykład, że ktoś po urazie ciężko oddychał, gdyż bolały go żebra, a potem podczas rehabilitacji ciężko pracował, żeby dojść do siebie i zacząć funkcjonować jak dawniej.

W tym wypadku posłużenie się przysłówkiem ciężko jest jak najbardziej właściwe.

Quiz

Kiedy jednak chodzi o inny sens wypowiedzenia, niezwiązany z ‘ciężarem w znaczeniu dosłownym’, po słowo ciężko nie należy sięgać.

W takich sytuacjach musimy użyć przysłówka trudno.

Za jedynie poprawne uznaje się zatem zwroty trudno zrozumieć, trudno powiedzieć, trudno przewidzieć, trudno stwierdzić, trudno się dogadać itd.

Jak widać, wyrazy trudno i ciężko nie są synonimami, tak więc nie można zastępować jednego drugim.

Zwracał już na to uwagę przeszło pół wieku temu wybitny językoznawca Stanisław Szober, pisząc w swym Słowniku poprawnej polszczyzny PIW (Warszawa 1966, s. 110), że użycie wyrazu ciężko (a także przymiotnika ciężki) w znaczeniu przenośnym ‘trudno, niełatwo’ jest błędne.

Dzisiaj niektórzy lingwiści doszukują się jeszcze dodatkowego czynnika – negatywnego wpływu angielskiego zwrotu It is hard to say. Tylko że tam hard znaczy właśnie ‘trudno’.

Pan Literka

PS Macie pytania, napiszcie do mnie – mlkinsow@angora.com.pl

Przewiń do góry