StartWszystkie wpisyPytania od czytelnikówZasady prawidłowego umieszczania kropki po skrótach

Zwracam się do Pana z prośbą o podanie zasad prawidłowego umieszczania kropki po skrótach. Moim zdaniem powinno się pisać: „it.d.”; „it.p.”; „t.zw.”; „t.j.”; „t.zn.”; „n.p.”, a nie tak jak widuje się w komunikatach urzędowych czy w prasie: „itd.”; „itp.”; „tzw.”; „tj.”; „tzn.”, „np.”. Mieszkam w Berlinie, oglądałem kiedyś w TV Polonia program „Mówi się…”(czy jeszcze jest?) prof. Jerzego Bralczyka i zdziwiłem się, widząc w tle scenografii, za plecami prowadzącego, napis „itp.”…

Odpowiednie postawienie kropki po skrócie jest bardzo ważne, gdyż nierzadko mówi o innym jego znaczeniu. Przykładowo br. to skrót ‘bieżącego roku’, a b.r. – ‘bez roku, brak roku (wydania)’; tj. znaczy ‘to jest’; a t.j. = ‘tekst jednolity’ (często występuje w dokumentach prawniczych), ac = łac. a capite ‘od głowy; od nowego wiersza’, a a.c. = łac. anno currente ‘w roku bieżącym’; a.t. = łac. a tergo ‘od tyłu, ułożony w porządku alfabetycznym ostatnich liter wyrazów’, a at = ‘atmosfera techniczna’ − jednostka ciśnienia.

Istnieje jednak w ortografii polskiej wiele przykładów na to, że ten sam skrót zapisywany jest… na dwa sposoby, np. p.w. i pw. = ‘pod wezwaniem’; ś.p. i śp. = ‘świętej pamięci’; kk i k.k. = ‘kodeks karny’; p.t. i pt. = ‘pod tytułem’. Można tu dorzucić również skróty przytoczone przez internautę: n.p. –‘na przykład’, t.zn. = ‘to znaczy’ i t.zw. ‘tak zwany’, funkcjonujące obok np., tzn., tzw. „Oboczna” pisownia bierze się stąd, że dawniej właśnie w ten sposób skracano wyrazy. Wystarczy zajrzeć chociażby do Wielkiej ilustrowanej encyklopedii powszechnej Wydawnictwa „Gutenberga” (20-tomowej, wydanej w latach 1928-1934), by natrafić na kropkę w środku skrótu i na końcu (t.j. znaczy tam = ‘to jest’).

Po drugiej wojnie światowej, przy normowaniu na nowo ortografii, ustalono jednak, że jeżeli w skrócie nazwy wielowyrazowej drugi wyraz (albo następny) rozpoczyna się od spółgłoski, wówczas stawia się jedną kropkę na końcu. Dlatego musimy dziś pisać: cdn., br., bm., ds., ww., tzw., tzn., tj., np., pw., śp. Warto jednak dodać, że takie stanowisko językoznawców jest ustaleniem czysto konwencjonalnym, umownym.

Zobacz także

Skomentuj

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Przewiń do góry