Dzieje się tak wtedy, gdy ksiądz odprawia jednego dnia drugą i trzecią mszę św.
– Ostatnio głośno było o odwołaniu proboszcza w kościele w miejscowości Grojec, Zdaniem biskupa Romana Pindela ksiądz popełnił przestępstwo, czerpiąc korzyści z ofiar mszalnych binowanych, a nawet trinowanych. Nigdy wcześniej z takimi określeniami się nie spotkałam. Co to znaczy „msza binowana”, „msza trynowana”? (e-mail od internautki).
Przytoczone w e-mailu przymiotniki pluralne binowane, trynowane (msze św.), w l. poj. binowany, trinowany; binowana, trinowana, mają związek z terminami religijnymi binacja i trinacja (także w wariancie trynacja), wywodzącymi się ze średniowiecznej łaciny kościelnej.
Binacja lub binowanie (łac. binatio/ binactio ‘podwojenie, czynność wykonywana podwójnie’, od bīn-/bīni– ‘po dwa, po dwoje’ i –actio ‘działanie, czynność’) oznacza ‘odprawienie przez kapłana tego samego dnia drugiej mszy św.’.
Ttrinacja/ trynacja (łac. trīnatio/ trīnactio ‘potrojenie, czynność wykonywana potrójnie’, od trī-/ trīni- ‘po trzy’ i –actio ‘działanie, czynność’) to z kolei ‘odprawienie przez kapłana tego samego dnia trzeciej mszy św. w niedzielę i święta nakazane wyłącznie za zgodą biskupa ordynariusza w razie braku kapłanów i dużej konieczności duszpasterskiej’.
Zgodnie z jednym z kanonów (905 §1-2) Kodeksu Prawa Kanonicznego Kościoła Katolickiego każdy ksiądz należący do danej parafii sprawuje eucharystię tylko raz dziennie, ale z ważnych względów (np. kiedy w jakimś miejscu brakuje księży, a jest wiele mszy św. ze względu na dużą liczbę wiernych) za zgodą ordynariusza danego miejsca może odprawić drugą mszę św. w dni zwykłe, a w niedzielę i święta nakazane nawet trzecią (wcześniej konieczne jest zezwolenie Kongregacji do spraw Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów).
Jak widać, binację (binowanie) oraz trinację (trynację, trinowanie, trynowanie) dopuszcza się w sytuacjach wyjątkowych. Zazwyczaj prawo do binacji lub trinacji/ trynacji przyznaje się parafii, a nie proboszczowi, chyba że ordynariusz miejsca wskazał w pisemnej decyzji na określonego kapłana.
Jeśli chodzi o binację (binowanie), to udziela jej się dość często, lecz z otrzymaniem pozwolenia na trinację (trynację, trinowanie, trynowanie) wydawanego przez biskupa ordynariusza bywa o wiele trudniej. Możliwe jest to jedynie na Boże Narodzenie (25 grudnia) oraz Dzień Zaduszny (2 listopada), wówczas każdy ksiądz ma prawo odprawić nawet trzy msze św. w ciągu jednego dnia.
Od słów binacja (binowanie) oraz trinacja (trynacja, trinowanie, trynowanie) wywodzą się przymiotniki binowany i trinowany (trynowany). Biskup Roman Pindel zarzucił proboszczowi w kościele w miejscowości Grojec, że ten popełnił przestępstwo, bezprawnie czerpiąc korzyści z ofiar mszalnych binowanych, a nawet trinowanych.
Oznacza to mniej więcej tyle, że duchowny odprawiał jednego dnia dwie, lub nawet trzy msze św. (binowane, trinowane) i za każdym razem datki ofiarowane przez wiernych na tacę przeznaczał na cele własne albo parafialne. Tymczasem, jak się zorientowałem, ksiądz, który binuje lub trinuje/ trynuje (inaczej ksiądz binujący, ksiądz trinujący/ trunujący) może rozporządzać tzw. stypendium mszalnym wyłącznie z jednej, zazwyczaj pierwszej, mszy św., którą odprawia.
Ofiara z drugiej i trzeciej mszy św. (tzw. binat i trinat/ trynat) muszą zostać zwyczajowo przekazane na cele wyznaczone przez kurię diecezjalną (np. seminaria duchowne, misje czy leczenie chorych kapłanów). Bezprawne czerpanie zysków z dodatkowych stypendiów mszalnych uznaje się w prawie kościelnym za poważne wykroczenie kanoniczne.
MACIEJ MALINOWSKI
odcinek nr 1294