StartWszystkie wpisyPytania od czytelnikówCzy można użyć formy „tęgam”, czyli „jestem tęga”?

Mam taki dość nietypowy problem. Otóż chciałem się dowiedzieć, czy jeżeli o jakiejś osobie powiemy, że jest „tęga”, to czy ona sama może użyć formy „tęgam”, czyli „jestem tęga”? Ale jak to zapisać: „tęgam”, a może „tęga-m”? Pamiętam, że spotkałem się z tym drugim zapisem, ale była to poezja, więc chciałem wiedzieć, który z nich jest poprawny…

Jedną z osobliwości gramatyki polskiej jest to, iż końcówki osobowe -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście nie muszą się kurczowo trzymać form czasownikowych. Kiedy je od nich odłączymy, trafiają do różnych innych części mowy i wtedy zapisywane są z nimi łącznie. Oto przykład. Zamiast zwrotów Jestem goła; Świnia z ciebie; Jesteś piękna; Jestem głupia można powiedzieć i napisać Gołam; Świniaś; Pięknaś; Głupiam. Jaka lapidarność, jaka oszczędność słów! Oczywiście, formy te wydają nam się dzisiaj z lekka archaiczne, więc rzadko się nimi posługujemy (a szkoda, bo są ładne!). Kwestia, o którą pyta Czytelnik, jest z tego samego gatunku. Formę tęgam, czyli Jestem tęga, należało napisać bez łącznika. Domyślam się, że autor wiersza trochę się przestraszył, że słowo to będzie niezrozumiałe, więc podparł się łącznikiem i użył zapisu tęga-m, co od razu wyjaśnia, że chodzi o końcówkę osobową -(e)m. Tymczasem kreseczkę stawia się jedynie wtedy, kiedy mogłoby dojść do nieporozumienia i błędnego odczytania jakiegoś wyrazu, wyrażenia bądź zwrotu. Proszę zauważyć, że jeżeli napiszemy Celem nagonki, mało kto się zorientuje, że chodzi o… zdanie Jestem celem nagonki. Dlatego w takim wypadku należy się posłużyć łącznikiem i napisać Cel-em nagonki. Wtedy już na pewno będzie wiadomo, że nie chodzi wyrażenie Celem nagonki było… Tak samo zdanie Komu-ś o tym powiedział? dopiero po wstawieniu łącznika do formy komuś staje się równoważne zdaniu Komu o tym powiedziałeś? Jeśli w słowie komuś zabraknie dywizu, całe zdanie można zrozumieć na dwa sposoby: jako pytanie o osobę, której coś powiedziano, albo jako pytanie o sam fakt powiedzenia tego komukolwiek.

Zobacz także

Dodaj komentarz

Strona wykorzystuje Akismet do ograniczania spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są Twoje dane dotyczące komentarzy.

Przewiń do góry