StartWszystkie wpisyPytania od czytelnikówCo to jest „pantałyk”? 

Znane jest porzekadło „zbić kogoś z pantałyku”. Co to jest „pantałyk”?

Zbić kogoś z pantałyku to inaczej „wprawić w zakłopotanie, zbić z tropu, pozbawić pewności siebie”. Pochodzenie tego wyrazu jest niepewne. Uniwersalny słownik języka polskiego PWN pod red. prof. Stanisława Dubisza podaje, że pantałyk to z rosyjskiego „chytrość, przebiegłość”, jednak zaopatruje tę definicję w znak zapytania. Prof. Krystyna Długosz-Kurczabowa z Uniwersytetu Warszawskiego przywołuje (za Etymologicznym słownikiem języka rosyjskiego) trzy inne definicje pantałyku: „chytrość, wiedza” (z azerbejdżańskiego), „pętla” (z ukraińskiego) i „pętla, problem do rozwiązania” (z bawarskiego słowa pantl). Niektórzy badacze języka wskazują też na orientalne pochodzenie słowa pantałyk (mamy przecież w polszczyźnie wyrazy kończące się na -łyk, np. szaszłyk z tureckiego szaszlyk „potrawa z mięs” czy basałyk z tureckiego basałyk „dziecko, nicpoń”), inni doszukują się związku z włoskim terminem pantalik, będącym ogólną nazwą biżuterii, klejnotów, a w przenośni – bogactwa, pewności siebie. Wszystkich zainteresowanych odsyłam do mojego tekstu na ten temat napisanego w 2018 r. pt. „Zbić z pantałyku”

Zobacz także

Przewiń do góry