Gdybyście zajrzeli do dowolnego słownika języka polskiego, tobyście się przekonali, że słowo sentymentalny ma dwa znaczenia:

  1. ‘przesadnie uczuciowy, ckliwy, czułostkowy’;
  2. ‘charakterystyczny dla sentymentalizmu jako kierunku artystycznego’.

Ktoś więc może być przesadnie sentymentalny (czyli ‘uczuciowy, szybko się roztkliwiający’), piosenka może być sentymentalna (tzn. ‘ckliwa, chwytająca za serce’), wreszcie powieść może być sentymentalna – dotyczyć sentymentalizmu, kierunku umysłowego i literackiego w Europie trwającego od lat 70. XVIII w. do początku XIX wieku, okresu pośredniego między oświeceniem i romantyzmem.

To ostatnie określenie (powieść sentymentalna) wzięło się z tytułu powieści angielskiego pisarza Laurence’a Sterne’a „Powieść sentymentalna”. Był to jego zapis podróży do Francji i Włoch, autor pięknie oddał świat przeżyć, uczuć i emocji w relacjach z napotkanymi ludźmi i w kontakcie z przyrodą.

Ostatnimi czasy, pod wpływem angielskiego przymiotnika sentimental, używa się jednak przymiotnika sentymentalny w nieco innym znaczeniu. Traktuje się go jako synonim imiesłowu przymiotnikowego wzruszający.

Wiele osób mówi: to było sentymentalne spotkanie po latach lub to była sentymentalna rozmowa z dawno niewidzianym przyjacielem.

Według Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny PWN pod redakcją prof. Andrzeja Markowskiego (Warszawa 2004, s. 1034) takie używanie słowa sentymentalny jest błędem. Zamiast tegoi należy powiedzieć czy napisać:

to było wzruszające spotkanie po latach czy to była wzruszająca lub pełna wzruszeń rozmowa z dawno niewidzianym przyjacielem.

Pan Literka

Opublikowane przez
Maciej Malinowski

Najnowsze wpisy

Czy słowo dane ma l. poj.?

Według słowników języka polskiego dane nie mają form l. poj. Ale może warto je dzisiaj…

29 kwietnia 2024

1,5 procent (nie: procenta)

W tym wypadku słowa procent nie dostosowujemy do pięciu dziesiątych, lecz liczebnika 1 … 1,5…

20 kwietnia 2024

Darujmy sobie kaszlać

Kaszleć i kasłać w zupełności wystarczą … Darujmy sobie kaszlaćCzytaj dalej »

13 kwietnia 2024

Rokować (np. powrót do zdrowia)

Nie należy używać tego czasownika bez dopełnienia, np. To dobrze rokuje … Rokować (np. powrót…

6 kwietnia 2024

Niech was (wam) Bóg błogosławi

Od wieków w polszczyźnie obecne były zwroty z zaimkami was i wam … Niech was…

29 marca 2024

Babka (dawniej baba) wielkanocna

 Takie ciasto przypominało kształtem spleciony warkocz, który starsze, zamężne kobiety (czyli baby) nosiły na głowie,…

24 marca 2024