Przez dług czas słowo optyka (grec. optikē, [wym. optyka]) nazywało ‘dział fizyki zajmujący się badaniem natury światła’, a także ‘dział techniki badający światło i jego zastosowanie’. Dlatego do dzisiaj mówi się i pisze np. optyka elektronowa, optyka kryształów czy optyka nieliniowa.

Z tak rozumianym sensem omawianego rzeczownika wiąże się przymiotnik optyczny (‘dotyczący optyki, odnoszący się do zjawisk świetlnych i wzroku’). Mogą być przyrządy optyczne, wrażenia optyczne, złudzenia optyczne itp.

Nie należy więc używać tego słowa w znaczeniu ‘widoczny, pozorny’.

Pamiętajmy o tym, by nie mówić i nie pisać optyczna przewaga drużyny, lecz widoczna przewaga, nie drużyna miała jedynie optyczną przewagę nad rywalem, ale drużyna miała jedynie pozorną przewagę.

Ów błąd niestety nagminnie popełniają dziennikarze sportowi…

Ale oto współcześnie wyraz optyka – pod wpływem galicyzmu optique [wym. optik] – nabrał nowych, przenośnych treści ‘sposób widzenia, ujęcia czego, postrzegania czegoś, wizja czego, spojrzenie na co’.

Z łatwością natrafia się na zwroty w rodzaju:

jaka jest pana optyka na temat obecnej sytuacji społeczno-politycznej w kraju?;
taka optyka nie ma oparcia w faktach;
pańska optyka przegrywa z optyką większości.

Zdarza się, że niektórzy mówcy bądź autorzy tekstów wciąż nie rozumieją znaczenia rzeczownika optyka i mówią lub piszą o optyce widzenia czy o optyce patrzenia, zapominając o tym, że to pleonazmy.

Miejmy to na uwadze, a najlepiej w ogóle zrezygnujmy ze słowa optyka na rzecz wyrażeń sposób patrzenia na coś i pogląd na coś.

Pan Literka

1 komentarz

  1. Czterech górali wezwano przed oblicze komisji wojskowej. Kapitan pyta ich o zawód.
    – Cieśla – odpowiada pierwszy.
    – Cieśla – mówi drugi.
    – Cieśla – dodaje trzeci.
    – Optyk! – powiedział czwarty.
    – Optyk? – dziwi się wojskowy. – A co wy robicie?
    – Jak oni chałupę wybudują, to ja ją mchem optykam…
    😉

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Przewiń do góry