StartWszystkie wpisyPytania od czytelnikówInteresuje mnie pochodzenie polskich nazw miesięcy i dni tygodnia

Interesuje mnie pochodzenie polskich nazw miesięcy i dni tygodnia, gdyż są one zupełnie inne niż w pozostałych językach europejskich (nawet słowiańskich). O ile mogę się domyślić, że „marzec” pochodzi od „marznąć” (choć może się mylę), to „październik” nie kojarzy mi się z niczym. Tak samo jest z dniami tygodnia – poza „poniedziałkiem” i „środą” ich znaczenie i pochodzenia jest dla mnie zupełnie niejasne…

Najpierw o nazwach miesięcy. Styczeń, bo stykają się ze sobą stary i nowy rok. Luty, gdyż panują wtedy tęgie mrozy (luty znaczył dawniej ‘ostry, srogi’). Marzec nie pochodzi od ‘marznąć’, lecz od łacińskiej nazwy miesiąca martius (‘poświęcony Marsowi’, bogowi wojny). Kwiecień, ponieważ zaczynają kwitnąć drzewa i kwiaty. Maj ma jak marzec rodowód łaciński (od starorzymskiego miesiąca maius ‘starszy’). Czerwiec wziął nazwę od czerwi, małych robaków mnożących się w tym czasie w drzewach, hodowanych po to, by uzyskać barwnik. W lipcu kwitną lipy, w sierpniu sierpami żnie się zboże, we wrześniu kwitną wrzosy. Październik ma związek z paździerzami, które pokrywają włókna lnu oraz konopi i w tym okresie odpadają od łodygi. W listopadzie opadają liście z drzew, a w grudniu ziemia zamienia się w grudy, ściśnięta mrozem.

Teraz nazwy dni tygodnia. Niedziela (w tradycji judeochrześcijańskiej ‘pierwszy dzień tygodnia’) wywodzi się z biblijnego zakazu pracy w tym dniu (= nie działać’). Poniedziałek, bo nastaje ‘po niedzieli’, wtorek, gdyż ‘wtóry’, czyli drugi w kolejności, środa, ponieważ ‘środek tygodnia’, czwartek, bo ‘czwarty dzień w tygodniu’, piątek, czyli ‘piąty dzień tygodnia’, sobota (z łac. sabbatum) ‘szósty dzień tygodnia’ (pierwotnie słowo to znaczyło ‘dzień poprzedzający święto, czyli niedzielę’).

Zobacz także

Skomentuj

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Przewiń do góry