Miesięczne Archiwum: Luty 2015

<em>Toast</em> i <em>tost</em>

Toast i tost

Wyrazy toast (‘wypicie z kieliszków wina, wódki lub szampana na czyjeś zdrowie bądź powodzenie, często poprzedzone krótkim przemówieniem okolicznościowym’) i tost (‘kromka chleba przyrumieniona z obydwu stron, podawana zwykle na gorąco grzanka’) są anglicyzmami...

Religiant

Słowo to nie jest archaizmem, znajdziemy je bez problemu wśród haseł współcześnie wydanych słowników ogólnych języka polskiego. Nazywa “człowieka przesadnie pobożnego”

Dzióbasku, ty mój kochany…

Słowo dziób ma w polszczyźnie kilka znaczeń: 1. ‘ostry otwór gębowy ptaków’, 2. ‘wystające zakończenie przedmiotów’, 3. żart. ‘usta człowieka’. Zapisuje się je przez ó, gdyż w odmianie owo ó przechodzi w o: dziób,...

Republikanie (dawniej też republikanci)

Słowa republikanci (republikant, republikantka i przymiotnika republikancki) używano w II poł. XVIII i w XIX w. Kiedy jednak wskutek wypadków dziejowych w Stanach Zjednoczonych i we Francji wszedł do obiegu i dość szybko się upowszechnił termin...

O <em>prośbie</em> i <em>groźbie</em>

O prośbie i groźbie

Obydwa tytułowe słowa – dobrze się ze sobą rymujące (jak nie prośbą, to groźbą; pańska prośba gorsza niż groźba) – wymawia się właściwie tak samo, czyli [proźba], [groźba], ale zapisuje odmiennie: prośba oraz groźba....

Ischias

Jest to słowo z pochodzenia greckie (“ischiás -ádos” ‘ból w biodrze’, od “ischíon” ‘biodro’) i dlatego należy je wymawiać tak, jak się zapisuje…

“Kto ma c i ą ż ą, tego nie wiążą”

– Od dłuższego czasu zastanawia mnie słowo „ciąża” w przysłowiu „Kto ma ciążą, tego nie wiążą” i dlatego nie rozumiem, jaki jest sens całości. Co znaczy tutaj „ciąża” i czemu przyjmuje w bierniku końcówkę...

<em>Naigrawać się</em> (nie: <em>naigrywać się</em>)

Naigrawać się (nie: naigrywać się)

Nie wiem, czy wiecie, że powinno się mówić i pisać naigrawać się z kogoś lub z czegoś (czyli ‘kpić lub szydzić z tej osoby lub rzeczy, żartować z kogoś lub czegoś w przykry i złośliwy sposób’), a nie: naigrywać...