Roczne Archiwum: 2012

Stuprocentowy, dwustuprocentowy

Stuprocentowy, dwustuprocentowy

Szanowna Redakcjo, zastanawiam się nad formą stuprocentowy oraz jej pochodnymi, a więc dwustuprocentowyitd. Jak forma STUprocentowy zamiast STOprocentowy daje się uzasadnić pewną „naturalnością wymowy” (chociaż co do tej formy też mam wyraźne wątpliwości), tak DWUSTUprocentowy...

Wolontariat

Nie ma w polszczyźnie wzorcowej (i nigdy nie było) przysłówków „wolontaryjnie”,„wolontarystycznie” i przymiotników „wolontaryjny”, „wolontarystyczny”. Możliwe są natomiast wyrazy „wolontariacki” i „wolontariacko”

Kuluary, kulisy

To nie są klasyczne wyrazy z grupy pluralia tantum. Nabrały one gramatycznie takich właściwości tylko w znaczeniu przenośnym, w sensie dosłownym bowiem chodzi o rzeczownik rodzaju męskiego „kuluar” oraz słowo żeńskie „kulisa”

Wolno stojący, wolnostojący

Pisownię łączną podawał już w 2003 r. „Słownik pisowni łącznej i rozdzielnej” PWN Edwarda Polańskiego i Aldony Skudrzykowej. Mimo to inne słowniki i leksykony zamieszczają do dzisiaj hasło „wolno stojący”…

Smartfon: smarfonu czy smartfona?

Przez analagię do  „telefon”  – „telefonu” czy  „megafon”  –  „megafonu” powinno być  „smartfon”  – „smartfonu”, ale że jest  „iPhone”  – „iPhone’a” , częściej słyszy się i widzi „smartfon” – „smartfona”

Działkowiec, działkowicz

Obydwie nazwy uznaje się dzisiaj za równoprawne, ale kiedy po wojnie weszły do polszczyzny, ta o zakończeniu „-owiec” miała bardziej neutralny charakter

Ewy Farnej (nie: Farny)

Nazwisko to ma postać przymiotnika rodzaju żeńskiego, pochodzi od zapomnianego dzisiaj słowa  „farny”, czyli ‘należący, odnoszący się do fary, tzn. kościoła parafialnego’. I dlatego odmienia się przymiotnikowo…

Być na cenzurowanym

Dawniej  „cenzurowanym”  nazywano grę towarzyską polegającą na wymyślaniu i zbieraniu na poczekaniu informacji, opinii, uwag o jednym z jej uczestników, siedzącym oddzielnie i poddanym obserwacji innych

Od stóp do głów

W tym znanym frazeologizmie występuje pozornie „nielogiczna” forma  „głów”, którą daje się jednak etymologicznie wytłumaczyć…